Phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng

Viết bởi Mua

 Phục hồi chức năng bao gồm các biện pháp y học, kinh tế – xã hội, giáo dục và các kỹ thuật phục hồi làm giảm tối đa tác động của giảm chức năng và tàn tật, đảm bảo cho người tàn tật hội nhập và tái hội nhập xã hội, có cơ hội bình đẳng tham gia các hoạt động xã hội. Các hình thức PHCN gồm: PHCN tại viện, PHCN ngoại viện và PHCN dựa vào cộng đồng.

phuc hoi chuc nang dua vao cong dong Phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng

1. Định nghĩa:
Phục hồi chức năng (PHCN) bao gồm các biện pháp y học, kinh tế – xã hội, giáo dục và các kỹ thuật phục hồi làm giảm tối đa tác động của giảm chức năng và tàn tật, đảm bảo cho người tàn tật hội nhập và tái hội nhập xã hội, có cơ hội bình đẳng tham gia các hoạt động xã hội.
Các hình thức PHCN gồm: PHCN tại viện, PHCN ngoại viện và PHCN dựa vào cộng đồng.
Phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng là biện pháp chiến lược nằm trong sự phát triển của cộng đồng về PHCN, bình đẳng về cơ hội và hòa nhập xã hội cho người tàn tật.
Phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng được triển khai với sự phối hợp chung của chính bản thân người tàn tật, gia đình và cộng đồng bằng những dịch vụ y tế, giáo dục, hướng nghiệp và xã hội thích hợp:
- Làm thay đổi nhận thức của xã hội để xã hội chấp nhận người tàn tật là thành viên bình đẳng
- Trách nhiệm của cộng đồng là biến PHCN thành một nhiệm vụ, một bộ phận của quá trình phát triển xã hội.
- Lôi kéo sự tham gia của người tàn tật, gia đình vào PHCN
- Lôi kéo sự hợp tác đa ngành, sự giúp đỡ của tuyến trên, các cơ quan đoàn thể xã hội
- Sử dụng kỹ thuật thích nghi biến kiến thức và kỹ năng PHCN áp dụng tại cộng đồng.

2. Các phạm vi của phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng:
PHCN dựa vào cộng đồng là hình thức PHCN ngay tại cộng đồng và dựa vào cộng đồng (gồm chính quyền địa phương, y tế cộng đồng, hàng xóm, gia đình và bản thân người tàn tật) là chính, cán bộ PHCN chỉ đóng vai trò hướng dẫn, chỉ đạo về chuyên môn và kỹ thuật. Các phạm vi bao gồm:
- Quản lý điều hành: Ban điều hành thong qua lãnh đạo của các địa phương (UBND).
- Kỹ thuật thích hợp đào tạo cán bộ phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng tại tuyến xã.
- Mạng lưới thực hiện: lồng ghép vào mạng lưới chăm sóc sức khỏe ban đầu.
- Nhân lực:
+ Người tàn tật.
+ Gia đình người tàn tật.
+ Tình nguyện viên.
+Kỹ thuật viên vật lý trị liệu
+Bác sỹ phục hồi chức năng.
+Kỹ Thuật viên chỉnh hình.
+ Điều dưỡng
+ Y sĩ

3. Nguyên lý cơ bản về mặt lý luận của PHCN dựa vào cộng đồng.
3.1.Các mức độ trong quan hệ giữa con người (theo Dajani):
Dajani chia thái độ của xã hội đói với người khuyết tật thành 4 mức độ:
- Mức độ 1: Thái độ áp bức đè nén: ở mức độ này thái độ của cộng động coi người tàn tật như đồ vật, như kẻ thừa, kẻ vô ích, ăn bám trong xã hội, mọi người tỏ thái độ miệt thị đối với họ và sử dụng người tàn tật như đồ vật.
- Mức độ 2: Thái độ Thành kiến: thái độ này tuy không tỏ ra miệt thị khinh rẻ người khuyết tật nhưng coi người tàn tật là đối tượng thấp kém, nên họ làm gì cũng phải kiểm soát theo dõi.
- Mức độ 3: Thái độ Chấp nhận: chấp nhận sự tồn tại của người khuyết tật và coi họ như mình nhưng vẫn còn giữ khoảng cách vì vậy lúc nào thích thì giúp.
- Mức độ 4: Thái độ bình đẳng: là mức độ cao nhất khi xã hội đã đạt đến sự phát triển cao, coi người khuyết tật cũng như người bình thường đều bình đẳng trong mọi lĩnh vực, do đó mọi người luôn tôn trọng và sẵn sàng giúp đỡ người khuyết tật.
Đây là nguyên tắc cơ bản trong PHCN dựa vào cộng đồng, nó làm thay đổi quan điểm về thái độ của xã hội đối với người khuyết tật, vì một trong những nguyên nhân gây khuyết tật là thái độ của xã hội đối với người khuyết tật.
3.2. Các mức độ về nhu cầu cơ bản của con người (Maslow):
Maslow chia nhu cầu cơ bản của con người thành 5 mức độ, từ thấp lên cao gồm:
- Mức độ 1: nhu cầu sinh lý sống còn: là nhu cầu tối thiểu để đảm bảo sự sống, bao gồm thức ăn, nước uống, không khí, ngủ, nghỉ…
- Mức độ 2: nhu cầu về an toàn: nhu cầu thiết yếu để che chở như quần áo, nhà ở.
- Mức độ 3: nhu cầu về xã hội: là nhu cầu được trở thành một thành viên của cộng đồng, được yêu thương, đùm bọc, có tình cảm.
- Mức độ 4: nhu cầu được tôn trọng quan tâm của xã hội: tự trọng và được người khác tôn trọng.
- Mức độ 5: sự nhận thức được khả năng của mình để đóng góp cho xã hội như hoạt động thể thao, việc làm, lao động tạo ra sản phẩm…
Các hình thức PHCN tại viện chỉ đáp ứng được các nhu cầu 1 và 2, còn PHCN dựa vào cộng đồng có thể đáp ứng cho NKT các nhu cầu ở cả 5 ức độ kể trên.

4. Sự phân công nhiệm vụ của các tuyến trong chương trình PHCN dựa vào cộng đồng.
4.1. Tại nhà:
- Theo dõi tình trạng tàng tật và báo cáo cho nhân viên chăm sóc sức khoẻ ban đầu.
- Dùng tài liệu huấn luyện người tàn tật.
- Tạo điều kiện môi trường thích nghi cho người tàn tật.
- Tăng cường sự chấp nhận của người tàn tât trong gia đình.
4.2. Vai trò của nhân viên chăm sóc sức khoẻ ban đầu:
- Xác định chỗ ở và phát hiện ra người tàn tật.
- Tìm người tàn tật có nhu cầu phục hồi chức năng.
- Báo cáo người tàn tật lên cán bộ theo dõi chương trình của trạm y tế xã, phường.
- Chọn tài liệu phương tiện huấn luyện phù hợp cho người tàn tật.
- Tìm người trong gia đình để huấn luyện để trở thành người tập cho người tàn tật trong gia đình.
- Huấn luyện cho người trong gia đình.
- Động viên, giám sát người tàn tật, giám sát người huấn luyện xem họ làm đúng không.
- Đánh giá và ghi nhận sự tiến bộ của người tàn tật.
- Chọn người tàn tật cần khám chuyên khoa, gửi khám tuyến cao hơn: huyện, tỉnh, TW…
- Báo cáo với ban điều hành PHCN dựa vào cộng đồng địa phương.
- Báo cáo kết quả cho trạm y tế theo dõi.
4.3. Nhiệm vụ của Ban điều hành địa phương:
- Mở lớp tập huấn cho cán bộ tại địa phương…
- Điều hành chương trình PHCN dựa vào cộng đồng tại địa phương mình.
- lôi kéo tham gia: cộng đồng cùng tham gia.
- Đánh giá, theo dõi mặt mạnh, yếu và tìm cách giải quyết.
- Tạo điều kiện thuận lợi cho người tàn tật hội nhập xã hội.
4.4. Vai trò y sĩ, kỹ thuật viên PHCN tuyến trung gian:
- Tham gia quản lý điều hành chương trình PHCN tại địa phương.
- Trực tiếp huấn luyện về chuyên môn kỹ thuật cho cán bộ địa phương mình.
- Gửi người tàn tật lên tuyến trên.
- Tổ chức tập huấn để nâng cao và phổ biến kỹ thuật mới.
- Tham vấn hội nhập cho người tàn tật.
- Báo cáo lên tuyến trên ( tuyến tỉnh, TW…).
4.5. Nhiệm vụ của Ban điều hành tuyến tỉnh, TW:
- Tổ chức tập huấn PHCN dựa vào cộng đồng
- Thông báo về chương trình.
- Đặt kế hoạch
- Tìm nguồn kinh phí.

5. Nội dung của PHCN dựa vào cộng đồng
Nội dung hoạt động chương trình PHCN dựa vào cộng đồng bao gồm:

Nội dung

Nơi thực hiện

Người thực hiện

1. Phát hiện thương tật trẻ em, người lớn có khó khăn về nghe, nói, nhìn và vận động; người động kinh, người chậm phát triển tinh thần, người có hành vi xa lạ, người mất cảm giác tay chân và người có thương tật khác. Tại nhà, y tế xã cán bộ y tế cộng đồng
2. Tăng cường sự phát triển tối đa ở trẻ em trước khi đi học qua sự kích thích sớm trong khi chơi đùa. Tại nhà Người nhà
3. Huấn luyện về giao tiếp cho người có kho khăn về nghe nói. Tại nhà Người nhà
4. Huấn luyện các chức năng sinh hoạt hàng ngày như: ăn mặc, bài tiết, vệ sinh cá nhân, công việc nội trợ. Tại nhà Người nhà
5. Huấn luyện và vận động sản xuất ra những dụng cụ trợ giúp cần thiết để giúp đỡ NKT. Tại nhà Người nhà
6. Học tập Trường làng Giáo viên địa phương
7. Hòa nhập xã hội Tại cộng đồng chính quyền, đoàn thể, gia đình, y tế cộng đồng, bản thân NKT
8. Tìm việc làm tăng thu nhập Tại nhà nt
9. Hệ thống tham vấn chuyên môn:- Khám theo dõi sức khỏe.- Tham vấn bác sĩ chuyên khoa: nội, ngoại, nhi, TMH, mắt, tâm thần…- Kỹ thuật PHCN cao hơn. -Cộng đồng- Trạm YTế xã, bệnh viện huyện, tỉnh.- Bệnh viện TƯ- Tại nhà Cán bộ y tế, Bác sĩ chuyên khoa
10. Lưu trữ hồ sơ y tế Cán bộ y tế địa phương
11. Báo cáo
12. Lượng giá
13. Tái lập chương trình

6. Các điều kiện cơ bản để triển khai và duy trì chương trình PHCN dựa vào cộng đồng.
Để đảm bảo sự thành công của chương trình PHCN dựa vào cộng đồng, cần phải có các điều kiện cơ bản sau:
6.1. Phải có sự ủng hộ của lãnh đạo địa phương thông qua Ban điều hành:
Đây là điều kiện rất quan trong, chỉ khi lãnh đạo đã hiểu rõ mục đích, ý nghĩa của chương trình và nhận thấy trách nhiệm to lớn thì sẽ thúc đẩy và vận động nhân dân tham gia chương trình.
6.2. Vấn đề nhân lực:
Khi chương trình PHCN dựa vào cộng đồng được lồng ghép trong các chương trình y tế cộng đồng thì tiềm lực về nguồn nhân lực là rất dồi dào. Trước hết là nguồn nhân viên y tế địa phương được huấn luyện đào tạo các kỹ thuật phục hồi bởi các chuyên viên PHCN, bác sĩ chuyên khoa PHCN; chính các nhân viên y tế này sẽ là hạt nhân cho chương trình PHCN dựa vào cộng đồng tại địa phương, chính họ sẽ huấn luyện lại cho các cán bộ y tế cộng đồng, các tình nguyện viên, gia đình và bản thân người khuyết tật tham gia chương trình.
6.3. Hệ thống tham vấn chuyên môn:
Chương trình PHCN dựa vào cộng đồng phấn dấu 80% NKT được đáp ứng ngay tại nhà, cộng đồng. Nhưng cugnx có trường hợp nặng cần được PHCN tại các cơ sở chuyên khoa. Bởi vậy cần phải hình thành một hệ thôgns tham vấn chuyên môn gồm:
- Nâng cấp trạm Y tế.
- Nâng cấp khoa PHCN bệnh viện Huyện.
- Nâng cấp khoa PHCN bệnh viện Tỉnh, thành lập bệnh viện PHCN tỉnh.
- Xây dựng bệnh viện PHCN Trung ương.
- Tăng cường đào tạo cán bộ PHCN tại các trường y tế.
6.4. Điều kiện vật chất:
- Nguyên vật liệu: để làm các dụng cụ trợ giúp có sẵn tại cộng đồng.
- Tài liệu tập huấn cho người tàn tật tại cộng đồng.
6.5. Kinh phí và chi phí cho chương trình:
- Nguồn kinh phí ban đầu của nhà nước.
- Huy động kinh phí Trung ương, tổ chức, cá nhân và quốc tế.

 

 Theo Bs Mai Trung Dũng

 

 


Ý kiến của bạn


Massage & Spa therapy - Thiên đường Massage, Spa cho sức khỏe người Việt located at Quận 1 , Hồ Chí Minh, Việt Nam . Reviewed by 2304 User rated: 9 / 10